Türk Edebiyatında Roman Nasıl Bir Yere Sahiptir?

0 9

       Türk edebiyatında roman nasıl bir yere sahiptir? Gelin bu soruyu birlikte cevaplayalım. Günümüzde belki de en çok okunan edebi tür olan romanın Türk edebiyatına giriş serüvenini merak ediyorsanız doğru yerdesiniz. Kendi edebiyatımıza gelmeden önce şunu söylemeliyiz ki roman türü ilk olarak Avrupa’da ortaya çıkmıştır. Destan türünün gelişim göstermiş halidir de diyebiliriz. 16. yüzyılın sonlarına doğru İspanyol yazar Cervantes’in yazdığı Don Kişot bu türün ilk örneği kabul edilir.

Dünyada 16. yy’ da yazılmaya başlanmış roman türünün bizdeki ilk örnekleri 19. yy’da karşımıza çıkmıştır. Tabi ki daha önce roman olmasa da destanlar, mesneviler, halk hikayeleri gibi  bu türle benzerlik gösteren türler vardır. Neden 19. yy derseniz de Tanzimat Fermanı ile başlayan yenileşme hareketinin etkisi olduğunu söyleyebiliriz. 1989’da ilan edilen bu fermanla bizim edebiyatımızda da yeni bir dönem başlamıştır: Tanzimat Edebiyatı. Türk Edebiyatında roman ise işte bu noktadan sonra başlamıştır.

Türk edebiyatında roman çeviri yoluyla başlar. Yusuf Kamil Paşa’nın Fransız yazar Fenelon’ dan çevirdiği “Tercüme-i Telemak” isimli roman ilk tercüme romanımız olarak edebiyat dünyamıza girer. Ardından birçok çeviri roman yazılmıştır. Bu romanlar Fransız edebiyatındandır çünkü  bu süreçte edebiyatımız Fransız edebiyatının etkisi altındadır. Şimdi bakalım diğer ilk roman örneklerini kimler yazmış:

              Türk Edebiyatında İlk Roman Örnekleri

  • İlk çeviri roman: Yusuf Kamil Paşa – Telemak
  • İlk roman denemesi: Samipaşazade Sezai – Taaşşuk-u Talat ve Fitnat
  • İlk edebi roman: Namık Kemal – Vatan yahut Silistre
  • Batılı teknikle yazılan ilk roman: Halit Ziya Uşaklıgil – Aşk-ı Memnu
  • İlk psikolojik roman: Mehmet Rauf – Eylül
  • İlk realist roman: Recaizade Mahmut Ekrem – Araba Sevdası
  • İlk köy romanı denemesi: Nabizade Nazım – Karabibik
  • İlk tezli roman denemesi: Nabizade Nazım- Zehra
  • İlk polise roman: Ahmet Mithat Efendi – Esrar-ı Cinayat
  • İlk tarihi roman: Namık Kemal – Cezmi
  • Kurtuluş savaşını ilk işleyen roman: Halide Edip Adıvar – Ateşten Gömlek

 

Tüm romanlardan bahsetmişken ilk kadın romancımız Fatma Aliye Hanım’ı  da anmazsak olmaz. Başka bir yazımızda da tiyatroya değineceğiz. Görüşmek üzere sağlıcakla kalın😊

 

Cevap bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.